Antartica

=Antarctica= AntarcticaAntarctica is het continent rond de Zuidpool van de Aarde. Antarctica is genoemd naar de Arctis, het Noordpoolgebied, met het voorvoegsel anti-(tegenover-). In oppervlakte is het het vijfde continent, na Azië, Afrika, Noord-Amerika en Zuid-Amerika en voor Europa en Australië.

Antarctica wordt omringd door de Atlantische Oceaan, de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (volgens de oude indeling in oceanen). Al de zeegebieden rond Antarctica, bezuiden de 60e breedtegraad, worden tegenwoordig benoemd als de Zuidelijke Oceaan (of Antarctische Oceaan). Het land en het water rond Antarctica wordt gezamenlijk aangeduid met de term Antarctis.

Antarctica is de koudste plek op Aarde. De laagste temperatuur officieel ooit gemeten op Aarde was bij het Vostok-station op 1000 kilometer van de Zuidpool: -89,2 °C (officieus -91 °C), en het continent is bijna volledig bedekt met ijs. Antarctica is het continent met de laagste gemiddeldeluchtvochtigheid. Van al het ijs op de wereld ligt 90% op Antarctica. De gemiddelde dikte van de ijskap bedraagt 2200 meter en op het dikste punt is het ijs zelfs 4776 meter dik. {| class="toc" id="toc" style="font-size:12px;border-color:rgb(170,170,170);"

Inhoud
[verbergen]  *1 Geografie
 * 2 Geschiedenis
 * 3 Klimaat
 * 4 Leven
 * 5 Territoriale claims
 * 5.1 Claims op Antarctica
 * 5.2 Vroegere claims
 * 6 Bevolking
 * 7 Onderzoeksstations
 * 8 Wetten en verdragen
 * 9 Galerij
 * 10 Externe links
 * }

[bewerken] Geografie
Kaart van Antarctica waarop het reliëf van de zeebodem ook te zien isThis is topographic map of Antarctica after removing the ice sheet and accounting for both isostatic rebound and sea level rise. Hence this map suggests what Antarctica may have looked like 35 million years ago, when the Earth was warm enough to prevent the formation of large-scale ice sheets in Antarctica. Antarctica wordt in dit artikel gedefinieerd als:
 * het Antarctisch vasteland, soms onderscheiden in Oost-Antarctica en West-Antarctica (inclusief het Antarctisch Schiereiland);
 * de eilanden op het Antarctisch continentaal plat;
 * eilanden die niet op het Antarctisch continentaal plat liggen maar gewoonlijk beschouwd worden als behorend tot Antarctica:
 * Zuidelijke Orkneyeilanden
 * Zuidelijke Shetlandeilanden
 * Zuid-Georgië en de Zuidelijke Sandwicheilanden
 * Bouvet-eiland
 * Heard en MacDonaldeilanden

[bewerken] Geschiedenis
Kaart van Antarctica uit 1912 Hoewel er al veel eerder vermoedens bestonden over een zuidelijk continent, werd Antarctica pas in 1820 "ontdekt".

Tussen 1897 en 1899 werd voor het eerst overwinterd op Antarctica tijdens een Belgische expeditie onder leiding van Adrien de Gerlache met deBelgica.

Op 14 december 1911 bereikte de Noor Roald Amundsen als eerste de Zuidpool. Ook in 1911/1912 probeerde een Britse expeditie onder leiding vanRobert Scott ook de Zuidpool te bereiken. Ze bereikten de Zuidpool nog wel in 1912, maar de deelnemers aan deze expeditie kwamen op de terugreis om het leven.

In december 1963 bereikte G.M.A. Brummer, luitenant ter zee 1e klasse, als eerste Nederlander de Zuidpool als navigator van een Amerikaans vliegtuig. Hij was als officier toegevoegd aan de Amerikaanse Taskforce 43 die met behulp van de ijsbreker USS Glacier Antarctica verkende.[1]

[bewerken] Klimaat
Antarctica is het koudste continent op aarde. Het binnenland heeft een lange en koude winter waarbij het gemiddeld -40 tot -60 °C is. In de korte zomer wordt het daar gemiddeld niet warmer dan - 20 °C. Aan de kust en op het Antarctisch Schiereiland is het minder koud. In de winter is het daar gemiddeld -10 tot -30 °C, afhankelijk van de locatie, terwijl in de zomer de temperatuur gemiddeld iets onder tot rond het vriespunt ligt.

Antarctica is het droogste continent op aarde met een gemiddelde neerslag van ongeveer 170 mm per jaar. Dat is de hoeveelheid water nadat de gevallen sneeuw gesmolten is. Het binnenland is bijzonder droog met minder dan 100 mm neerslag per jaar. De kustzone daarentegen is natter, waarbij de westkust van het Antarctisch Schiereiland het natst is. Daar valt meer dan een meter neerslag per jaar, dus meer dan 3 meter sneeuw per jaar.

Ten slotte is de windrichting en windsterkte opvallend aan het klimaat van Antarctica. Bijna overal op Antarctica is de directionele constantheid van de wind bijzonder hoog, dit wil zeggen dat de wind altijd uit dezelfde richting waait (het oosten). In het binnenland is deze wind niet bijzonder sterk, maar langs de kust waait het hard. Het onderzoeksstation Dumond d'Urville heeft met 199 m/s (327 km/h) de hoogste jaargemiddelde windsnelheid op aarde gemeten.

[bewerken] Leven
Op Antarctica groeien slechts enkele plantensoorten: mossen, korstmossen en twee soorten bloeiende planten. Langs de kusten van Antarctica leven echter vele dieren, waaronder pinguïns, walvissen en zeehonden. De wateren rond Antarctica zijn rijk aan voedsel. De basis van dit voedsel wordt gevormd door plankton. Dit plankton wordt weer gegeten door krill. Dan vormt krill op zijn beurt het hoofdvoedsel van walvissen, die er vele tonnen per dag van naar binnen werken.

[bewerken] Territoriale claims
Deze kaart laat de territorialeclaims in Anarctica zien██  Argentijnse claim

<span style="border-style:none;color:rgb(248,140,25);">██  Australische claim

<p style="margin-top:0px;margin-bottom:0px;line-height:1.5em;font-size:10px;"><span style="border-style:none;color:rgb(69,191,226);">██  Chileense claim

<p style="margin-top:0px;margin-bottom:0px;line-height:1.5em;font-size:10px;"><span style="border-style:none;color:rgb(14,56,180);">██  Franse claim

<p style="margin-top:0px;margin-bottom:0px;line-height:1.5em;font-size:10px;"><span style="border-style:none;color:rgb(4,158,98);">██  Nieuw-Zeelandse claim

<p style="margin-top:0px;margin-bottom:0px;line-height:1.5em;font-size:10px;"><span style="border-style:none;color:rgb(183,61,183);">██  Noorse claim

<p style="margin-top:0px;margin-bottom:0px;line-height:1.5em;font-size:10px;"><span style="border-style:none;color:rgb(236,17,17);">██  Britse claim <p style="line-height:1.5em;">Antarctica is niet politiek verdeeld, maar verschillende landen, vooral landen die dicht bij het continent liggen, hebben in de eerste helft van de 20e eeuw verschillende stukken opgeëist. Deze opeisingen hebben weinig praktische betekenis, maar ze worden nageleefd door vele cartografen zodat het continent op staatkundige kaarten op een enorme aangesneden "ijstaart" lijkt. De meeste van deze landen hebben observatie- of onderzoekscentra op Antarctica binnen het door hen opgeëiste gebied.

<p style="margin-top:0.4em;margin-bottom:0.5em;line-height:1.5em;">Andere landen, al dan niet met bases op het continent, hebben geen gebied opgeëist, maar sommige landen, waaronder Rusland, behouden zich het recht voor dit in de toekomst te doen. De claims worden niet erkend door de andere landen en door de Verenigde Naties. Een aantal landen, waaronder Nederland, heeft ook nadrukkelijk deze territoriale claims verworpen.

<p style="margin-top:0.4em;margin-bottom:0.5em;line-height:1.5em;">Het Antarctisch Verdrag behoudt de status quo en "bevriest" alle soevereiniteitsclaims voor de looptijd van het verdrag. Tot de "partijen", de landen die het verdrag zijn aangegaan, behoren alle landen met een territoriale claim, maar ook landen zonder claim, die actief zijn in het gebied, zoals België, Nederland, Rusland, de VS en Zuid-Afrika. Artikel IV van het verdrag beschermt zowel de partijen met als zonder territoriale aanspraken. Hun activiteiten in het kader van het verdrag kunnen niet worden beschouwd als een verzaking aan hun claims c.q. als een erkenning van de aanspraken van andere staten. Ook kunnen hun handelingen tijdens de duur van het verdrag niet gebruikt worden om hun positie te staven of om die van andere staten te betwisten. De partijen kunnen tijdens de duur van het verdrag geen nieuwe claims maken of hun bestaande aanspraken uitbreiden.

[bewerken] Vroegere claims

 * Duitsland: 10° WL tot 20° OL; werd tussen 1939 en 1945 geclaimd als Nieuw-Schwabenland.
 * Zuid-Afrika: tussen 1963 en 1994.
 * Brazilië: 28° tot 53° WL; overlapte Argentijnse, Britse en Chileense aanspraken; informeel opgeëist in 1986.

[bewerken] Bevolking
<p style="line-height:1.5em;">De bevolking van Antarctica wordt geschat op ten minste 1000. Het aantal verschilt per seizoen. Antarctica heeft geen permanente bewoners, maar een aantal regeringen houdt permanente onderzoeksstations open. En een radiostation dat folkmuziek verkondigt.

[bewerken] Onderzoeksstations
<p style="line-height:1.5em;">Er bevinden zich ruim 60 poolstations op Antarctica, waar wetenschappelijk onderzoek wordt verricht door ruim 30 landen. Een aantal hiervan werkt permanent en een aantal andere alleen in de zomer. Het grootste poolstation is het Amerikaanse Station McMurdo aan de McMurdo Sound, waar tot 1200 mensen kunnen leven. De landen met de meeste poolstations zijn Argentinië (zeven) en Rusland (vijf met nog drie in de her-openstellingsfase). Veel poolstations zijn geconcentreerd op het Antarctisch schiereiland, aan de kust en op de eilanden in de Antarctis. Een van de meest geïsoleerde stations is het Russische Vostokstation, waar tevens de laagste temperatuur ter wereld ooit is gemeten (-89,2 °C in 1983).

[bewerken] Galerij
*<p style="line-height:1.5em;">Vlag van Antarctica *<p style="line-height:1.5em;">Huron-gletsjer *<p style="line-height:1.5em;">Keizerpinguïn, één van de vele bewoners van Antarctica. *<p style="line-height:1.5em;">Punt Williams, dat in 1819 werd ontdekt *<p style="line-height:1.5em;">Bij de Russische Basis Bellingshausen liggen autowrakken, olievaten en ander afval langs de kustlijn *<p style="line-height:1.5em;">Basis op Antarctica
 * <p style="line-height:1.5em;">Satellietfoto